• ul. Białostocka 22, 03-741 Warszawa
  • info@fabrit.pl
  • +48 515 415 270
Poradnik konstruktora

Dobór pasowań wymiarów

Praktyczna pomoc w doborze pasowania otworu i wałka. Sprawdź charakter połączenia, typowe zastosowania oraz zalecane pasowania łożysk według SKF.

Jakiego pasowania potrzebujesz?

W większości konstrukcji dobór można rozpocząć od funkcji połączenia.

H7/g6 · H7/h6

Ruch lub łatwy montaż

Tuleje, prowadzenia, sworznie i elementy często demontowane.
H7/j6 · H7/k6 · H7/m6

Dokładne ustalenie

Koła zębate, koła pasowe, piasty i sprzęgła.
H7/n6 · H7/p6 · H7/r6

Trwałe osadzenie

Tuleje wciskane, koła, pierścienie i mocno obciążone piasty.

Pasowanie luźne, przejściowe i ciasne

Kluczowe jest to, czy dla skrajnych wymiarów zawsze występuje luz, możliwy jest luz lub wcisk, czy zawsze występuje wcisk.

Luźne zawsze luz Przejściowe luz albo wcisk Ciasne zawsze wcisk

Tabela doboru pasowań

Szybka tabela katalogowa do wstępnego doboru typowych pasowań maszynowych.

GrupaCharakterH6H7H8H9OpisFunkcjaPrzykłady
Luźne Duży luzf6f6f7f8 Duży, bezpieczny luz. Swobodny ruch. Prowadzenia, wałki pomocnicze.
Umiarkowanyg5g6g7g8 Mały kontrolowany luz. Dokładny ruch. Tuleje, sworznie, prowadzenia.
Bardzo małyh5h6h7h8 Blisko zerowego luzu. Centrowanie. Kołnierze, tuleje, lekkie piasty.
Przejściowe Lekkiej5j6 Luz lub lekki wcisk. Dokładne ustalenie. Kołnierze, lekkie piasty.
Dokładnek5k6 Dobre centrowanie. Pozycjonowanie. Koła, sprzęgła, piasty.
Lekki wciskm5m6 Stabilne osadzenie. Dokładne mocowanie. Piasty, wirniki, tuleje.
Średni wciskn5n6 Wyraźny wcisk. Stabilne połączenie. Piasty, tuleje, koła.
Ciasne Wciskp5p6 Montaż prasą. Trwałe osadzenie. Koła, pierścienie, piasty.
Mocny wciskr5r6 Duży wcisk. Duże obciążenia. Bębny, koła napędowe.
Bardzo mocnys5s6 Połączenie praktycznie trwałe. Bardzo duże obciążenia. Ciężkie piasty, pierścienie.
Tabela służy do wstępnego doboru. Rzeczywisty zakres luzu lub wcisku zależy również od wymiaru nominalnego.

Dobór pasowania wał–otwór

Szybki wybór typowego pasowania dla dwóch współpracujących części maszynowych. Dla osadzenia łożyska użyj selektora SKF poniżej.

Orientacyjna rekomendacja
H7/g6 lub H7/h6

Dobór pasowania łożyska wg SKF

Przy łożyskach najważniejsze jest to, czy kierunek obciążenia obraca się względem danego pierścienia. Pierścień obciążony obwodowo wymaga zazwyczaj ciaśniejszego osadzenia, aby zapobiec pełzaniu.

Najważniejsza zasada
Obciążenie nieruchome
możliwe luźniejsze osadzenie
łatwiejszy montaż i przesuw osiowy
Obciążenie obracające się
wymagany wcisk
zabezpieczenie przed pełzaniem
Kierunek nieokreślony / udary
bardziej zachowawczy dobór
zwykle ciaśniejsze osadzenie
Interaktywny selektor SKF Łożyska promieniowe · pełny stalowy wał · oprawa stalowa lub żeliwna
k5
WAŁ
Zalecane pasowanie wału
rekomendacja tabelaryczna
Zakres
Warunek
Charakter
H7
OPRAWA
Zalecane pasowanie oprawy
rekomendacja tabelaryczna
Warunek
Przesuw osiowy
Charakter
Wniosek:
Pełniejsza tabela SKF — wał pokaż
ŁożyskoWarunkiŚrednicaPole
KulkoweLekkie, obciążenie obracające≤17 mmjs5
KulkoweLekkie>17–100 mmj6
KulkoweLekkie>100–140 mmk6
KulkoweNormalne / duże≤10 mmjs5
KulkoweNormalne / duże>10–17 mmj5
KulkoweNormalne / duże>17–100 mmk5
KulkoweNormalne / duże>100–140 mmm5
KulkoweNormalne / duże>140–200 mmm6
WałeczkoweLekkie≤25 mmj6
WałeczkoweLekkie>25–60 mmk6
WałeczkoweLekkie>60–140 mmm6
WałeczkoweNormalne / duże≤30 mmk6
WałeczkoweNormalne / duże>30–50 mmm5
WałeczkoweNormalne / duże>50–65 mmn5
WałeczkoweNormalne / duże>65–100 mmn6
WałeczkoweNormalne / duże>100–280 mmp6
WałeczkoweNormalne / duże>280–500 mmr6
PromienioweNieruchome obciążenie + wymagany przesuwg6
PromienioweNieruchome obciążenie + brak przesuwuh6
Pełniejsza tabela SKF — oprawa pokaż
Obciążenie pierścienia zewnętrznego Warunki Pole Przesuw
NieruchomeTypowe zastosowanieH7Możliwy
NieruchomeLekkie / prosteH8Możliwy
NieruchomeDuże wydłużenia cieplneG7Łatwy
NieokreśloneLekkie / normalneJ7Zwykle możliwy
NieokreśloneNormalne / dużeK7Ograniczony
NieokreśloneCiężkie / udaroweM7Niepożądany
Obracające sięLekkieN6 / N7*Nie
Obracające sięNormalne / dużeP6 / P7*Nie
Dlaczego takie pasowanie? zasady projektowe
Pierścień, względem którego kierunek obciążenia obraca się podczas pracy, powinien być zabezpieczony przed pełzaniem odpowiednio ciasnym osadzeniem.

Pierścień obciążony miejscowo może zwykle pracować z luźniejszym pasowaniem.

Ciaśniejsze osadzenie zmniejsza luz wewnętrzny łożyska. Przy dużym wcisku lub różnicy temperatur należy sprawdzić rzeczywisty luz roboczy.
Selektor obejmuje typowe przypadki projektowe. Dla wałów drążonych, cienkościennych opraw, wysokich prędkości, dużych różnic temperatur lub nietypowych obciążeń należy wykonać pełną analizę układu łożyskowego.

FAQ

Co oznacza H7/g6?
H7 określa pole tolerancji otworu, a g6 pole tolerancji wałka. Jest to typowe pasowanie luźne.
Kiedy stosować H7/k6?
Gdy zależy nam na dokładnym ustaleniu elementu bez dużego wcisku.
Czy obracający się wał zawsze wymaga ciasnego pasowania łożyska?
Nie. Decydujące jest to, czy obciążenie obraca się względem pierścienia łożyska.
Co oznaczają P i C w selektorze SKF?
P to równoważne obciążenie dynamiczne łożyska, natomiast C to jego podstawowa nośność dynamiczna. Stosunek P/C jest jednym z parametrów używanych przy doborze pasowania.
Czy przy ciasnym pasowaniu należy zawsze stosować C3?
Nie. Ciaśniejsze osadzenie zmniejsza luz wewnętrzny łożyska, ale klasę luzu należy dobrać na podstawie rzeczywistego wcisku, temperatury i warunków pracy.

Potrzebujesz dobrać pasowanie do konkretnego mechanizmu?

Pomagamy w projektowaniu maszyn, tolerowaniu, doborze łożysk, wałów, tulei i technologii montażu.

Skontaktuj się z nami