Kalkulator pasowań ISO

posted by: Rafał
9 lipca 2026
Brak komentarzy
Poradnik konstruktora

Kalkulator pasowań ISO

Oblicz orientacyjne odchyłki otworu i wałka, wymiary graniczne oraz minimalny i maksymalny luz albo wcisk. Kalkulator obsługuje najczęściej używane pasowania w systemie stałego otworu, np. H7/g6, H7/h6, H7/k6, H7/m6 i H7/p6.

Dane wejściowe

wyniki liczone automatycznie

Wymiar nominalny

Średnica nominalna połączenia, np. 20 mm dla pasowania 20H7/g6.

Otwór

W tej wersji kalkulatora przyjęto system stałego otworu, czyli otwór H. Dla H dolna odchyłka EI = 0.

Wałek

Najczęściej spotykane pola wałka: g6, h6, j6, k6, m6, n6, p6.

Szybkie przykłady

Wybierz typowe pasowanie

Preset zmienia tylko oznaczenia otworu i wałka. Wymiar nominalny zostaje bez zmian.

Kalkulator ma charakter pomocniczy i obejmuje typowe pasowania maszynowe w systemie stałego otworu. Wartości odchyłek są oparte na uproszczonym modelu ISO 286 dla najczęściej używanych pól wałka. Do dokumentacji wykonawczej i elementów krytycznych sprawdź wyniki z aktualną normą, tabelą producenta lub systemem CAD/CAM.

Najważniejsze wyniki

Pasowanie -

Typ pasowania -

Zakres luzu / wcisku -

Luz minimalny -

Luz maksymalny -

Rekomendacja -

Wymiary graniczne

Parametr	Wartość	Komentarz
Otwór minimalny	-	Dmin = D + EI
Otwór maksymalny	-	Dmax = D + ES
Wałek minimalny	-	dmin = D + ei
Wałek maksymalny	-	dmax = D + es
Luz minimalny	-	Otwór minimalny - wałek maksymalny
Luz maksymalny	-	Otwór maksymalny - wałek minimalny

Odchyłki i dane pomocnicze

Parametr	Wartość	Komentarz
Odchyłka dolna otworu EI	-	Dla otworu H: EI = 0
Odchyłka górna otworu ES	-	ES = EI + IT otworu
Odchyłka dolna wałka ei	-	Dolna granica pola tolerancji wałka
Odchyłka górna wałka es	-	Górna granica pola tolerancji wałka
Tolerancja otworu	-	Szerokość pola tolerancji otworu
Tolerancja wałka	-	Szerokość pola tolerancji wałka

Jak interpretować wynik?

poradnik

Pasowanie luźne Luz minimalny > 0. Elementy zawsze mają luz. Dobre do ruchu, przesuwu, łatwego montażu i częstego demontażu.

Pasowanie przejściowe Luz minimalny < 0 i luz maksymalny > 0. W zależności od wykonania może wystąpić luz albo wcisk.

Pasowanie ciasne Luz maksymalny < 0. Elementy zawsze mają wcisk. Zwykle potrzebna jest prasa lub montaż termiczny.

Wzory Lmin = Dmin_otworu - dmax_wałka, Lmax = Dmax_otworu - dmin_wałka

Wartości dodatnie oznaczają luz. Wartości ujemne oznaczają wcisk. Przykład: -0,018 mm oznacza wcisk 0,018 mm. Przy połączeniach ciasnych sprawdź również naprężenia, sposób montażu, chropowatość, długość osadzenia i wpływ temperatury.

posted by: Rafał
9 lipca 2026
Brak komentarzy
Poradnik konstruktora

Kalkulator siłownika pneumatycznego

Oblicz siłę wysuwu i powrotu, prędkość ruchu, czas cyklu oraz zużycie sprężonego powietrza. Kalkulator uwzględnia sprawność układu, zapas projektowy i przeliczenie przepływu normalnego na przepływ roboczy w siłowniku.

Dane wejściowe

wyniki liczone automatycznie

Średnica tłoka D

Średnica nominalna tłoka siłownika.

Średnica tłoczyska d

Dla siłownika jednostronnego działania można wpisać 0.

Skok siłownika s

Droga robocza tłoka.

Ciśnienie robocze p

Ciśnienie manometryczne. W pneumatyce maszynowej często przyjmuje się 5-8 bar.

Dostępny przepływ powietrza Qn

Najczęściej katalogowo podawany jest przepływ normalny. Opcja „l/min rob.” oznacza przepływ w warunkach pracy w siłowniku.

Sprawność całkowita układu

Uwzględnia tarcie uszczelnień, prowadzenie i straty. Do wstępnych obliczeń często przyjmuje się 80-90%.

Współczynnik zapasu

Pokazuje orientacyjne bezpieczne obciążenie robocze po uwzględnieniu zapasu.

Cykle na godzinę

Do oszacowania zapotrzebowania na powietrze przy pracy cyklicznej.

Jednostki wyników

Siła

Prędkość

Zużycie powietrza

Czas

Wyniki skopiowane do schowka.

Najważniejsze wyniki

Siła wysuwu po sprawności-

Siła powrotu po sprawności-

Zapotrzebowanie powietrza-

Czas wysuwu-

Czas powrotu-

Pełny cykl wysuw + powrót-

Porównanie stron siłownika

Parametr	Wysuw - strona tłoka	Powrót - strona tłoczyska
Powierzchnia czynna	-	-
Objętość robocza na skok	-	-
Siła teoretyczna	-	-
Siła po sprawności	-	-
Rekomendowane obciążenie z zapasem	-	-
Prędkość ruchu	-	-
Czas ruchu	-	-
Zużycie powietrza na skok	-	-

Dane pomocnicze

Parametr	Wynik	Znaczenie
Ciśnienie absolutne	-	Do przeliczenia zużycia powietrza na warunki normalne.
Przepływ roboczy w siłowniku	-	Szacunkowy przepływ objętościowy przy ciśnieniu roboczym.
Stosunek powierzchni A1/A2	-	Wpływa na różnicę siły i prędkości wysuwu oraz powrotu.
Średnica tłoczyska / średnica tłoka	-	Duży udział tłoczyska zmniejsza siłę powrotu i zwiększa prędkość powrotu.
Zużycie powietrza na pełny cykl	-	Suma wysuwu i powrotu w przeliczeniu na powietrze normalne.
Sugerowane min. zasilanie	-	Zapotrzebowanie z ok. 30% rezerwą na straty, przewody i zawory.

Wzory użyte w kalkulatorze

Powierzchnia tłokaA1 = π · D² / 4

Powierzchnia po stronie tłoczyskaA2 = π · (D² - d²) / 4

Siła teoretycznaF = p · A

Siła użytecznaFu = F · η

Prędkość ruchuv = Qrob. / A

Zużycie powietrza normalnegoVn = Vrob. · pabs / pref

Wyniki mają charakter orientacyjny i służą do wstępnego doboru siłownika, zaworów, przewodów oraz sprężarki.
Przy długich skokach i dużych obciążeniach należy osobno sprawdzić wyboczenie tłoczyska, prowadzenie, obciążenia boczne i amortyzację końcową.
Prędkość rzeczywista może być ograniczona przez zawory dławiące, średnice przewodów, złączki, tłumiki, rozdzielacze i charakter obciążenia.

posted by: Rafał
4 lipca 2023
Brak komentarzy
Poradnik konstruktora

Nity zrywalne DIN 7337

View Fullscreen
Skip to PDF content

Nitonakrętki

View Fullscreen
Skip to PDF content

Łączniki wciskane PEM

View Fullscreen
Skip to PDF content

posted by: Rafał
4 lipca 2023
Brak komentarzy
Poradnik konstruktora

Nośność zestawu kołowego

Jeśli dobieramy koła lub zestawy kołowe w oparciu o ich nośność wtedy musimy rozważyć ich rozmieszczenie w pojeździe (wybierz liczbę K w oparciu o rysunki). Do obliczenia minimalnej wytrzymałości koła lub zestawu kołowego stosujemy poniższy wzór:

Nośność koła lub zestawu = (ciężar pojazdu + przenoszony ładunek) / K

Nośności w tabelach strony są podane przy zachowaniu następujących warunków:

prędkość: 4km/h
wysokość nierówności: 5% średnicy koła dla gumowej lub pneumatycznej oponki i 2,5% średnicy dla kół jednolitych i z oponą poliuretanową
temperatura 20°C

Największy wpływ na obniżenie wytrzymałości koła lub zestawu mają następujące czynniki:

Obciążenie dynamiczne,
Spadki z wysokości,
Nierówność powierzchni,
Przejazdy przez przeszkody,
Jazda z większymi prędkościami,
Uderzenia boczne,
Intensywność użytkowania,
Ekstremalne temperatury ujemne i dodatnie,
Środowisko pracy – wilgotność, substancje chemiczne itd.

Koła i zestawy kołowe są testowane zgodnie z normami EN 12527, EN 12528, EN 12531, EN 12532, EN 840-5.

Źródło

Charakterystyki rodzajów łożysk

Łożyska ślizgowe

Są łożyskami odpornymi na uderzenia, odpowiednimi do stosowania w zanieczyszczonym środowisku, dla niewielkich prędkości i dużych obciążeń.

Łożyska wałeczkowe

Są łożyskami odpornymi na uderzenia, odpowiednimi do zastosowania przy niskich prędkościach, mają zwartą konstrukcję.

Łożyska konusowe

Stosowane głównie w kołach aparaturowych, cechują je małe opory toczenia i mają zwartą konstrukcję, przeznaczone są na nieduże obciążenia.

Łożyska kulkowe

Są trwałe, zapewniają precyzyjne, lekkie toczenie oraz dobre uszczelnienie, przeznaczone są na duże obciążenia.

Łożyska z rowkiem

Możliwość realizowania przeniesienia napędu z osi na koło (koło napędowe).

Źródło

posted by: Rafał
3 lipca 2023
Brak komentarzy
Poradnik konstruktora

Kalkulator siłownika hydraulicznego i pompy hydraulicznej

Siłownik
Pompa

Siłownik

Kalkulator siłownika hydraulicznego

Oblicz siłę siłownika, prędkość wysuwu i powrotu, czas cyklu, objętość oleju oraz orientacyjną moc hydrauliczną pompy. Kalkulator uwzględnia sprawność układu i współczynnik zapasu, dzięki czemu lepiej nadaje się do wstępnego doboru układów hydraulicznych w maszynach.

Dane wejściowe

wyniki liczone automatycznie

Średnica tłoka D

Średnica nominalna tłoka siłownika.

Średnica tłoczyska d

Dla siłownika jednostronnego działania można wpisać 0.

Skok siłownika s

Droga robocza tłoka.

Ciśnienie robocze p

Typowe układy maszynowe często pracują w zakresie ok. 100-250 bar.

Przepływ oleju Q

Przepływ pompy lub przepływ dostępny na rozdzielaczu.

Parametry projektowe

Sprawność całkowita układu

Uwzględnia straty hydrauliczne i mechaniczne. Do wstępnych obliczeń często przyjmuje się 80-90%.

Współczynnik zapasu

Pokazuje orientacyjne bezpieczne obciążenie robocze po uwzględnieniu zapasu.

Cykle na godzinę

Do oszacowania zużycia oleju przepływającego przez siłownik w ciągu godziny.

Jednostki wyników

Jednostka siły

Jednostka prędkości

Jednostka objętości

Najważniejsze wyniki

Siła wysuwu po sprawności -

Siła powrotu po sprawności -

Orientacyjna moc pompy -

Czas wysuwu -

Czas powrotu -

Pełny cykl wysuw + powrót -

Porównanie stron siłownika

Parametr	Wysuw strona tłoka	Powrót strona tłoczyska
Powierzchnia czynna	-	-
Objętość oleju na skok	-	-
Siła teoretyczna	-	-
Siła po sprawności	-	-
Rekomendowane obciążenie z zapasem	-	-
Prędkość ruchu	-	-
Czas ruchu	-	-

Dane pomocnicze

Parametr	Wynik	Uwagi
Stosunek powierzchni A1/A2	-	Różnica prędkości wysuwu i powrotu.
Średnica tłoczyska / średnica tłoka	-	Większe tłoczysko: mniejsza siła i szybszy powrót.
Objętość oleju na pełny cykl	-	Suma wysuwu i powrotu.
Przepływ przez siłownik na godzinę	-	Objętość cyklu × liczba cykli/h.

Wzory użyte w kalkulatorze

Powierzchnia tłoka A1 = π · D² / 4

Powierzchnia po stronie tłoczyska A2 = π · (D² - d²) / 4

Siła siłownika F = p · A · η

Prędkość ruchu v = Q / A

Czas ruchu t = s / v

Moc hydrauliczna pompy P[kW] = p[bar] · Q[l/min] / (600 · η)

Kalkulator służy do obliczeń wstępnych. Przy finalnym doborze siłownika należy dodatkowo sprawdzić wyboczenie tłoczyska, sposób mocowania, obciążenia boczne, straty na przewodach i zaworach, wymagany zbiornik oleju, grzanie układu oraz dopuszczalne prędkości pracy konkretnego siłownika.

Pompa

Kalkulator doboru pompy hydraulicznej

Oblicz rzeczywisty przepływ pompy, wymaganą pojemność geometryczną, moc hydrauliczną, moc na wale, moment obrotowy oraz orientacyjną moc silnika elektrycznego.

Dane wejściowe

wyniki liczone automatycznie

Wydajność nominalna pompy Q

Przepływ teoretyczny lub katalogowy pompy. Przy doborze siłowników porównaj go z wymaganym przepływem układu.

Ciśnienie robocze p

Ciśnienie, przy którym układ ma wykonać pracę. Dla wielu maszyn typowy zakres to ok. 100-250 bar.

Prędkość obrotowa pompy n

Najczęściej wynika z prędkości silnika elektrycznego i ewentualnego przełożenia.

Sprawność objętościowa ηv

Uwzględnia przecieki wewnętrzne pompy. Wstępnie często przyjmuje się ok. 90-96%.

Parametry projektowe

Sprawność całkowita układu η

Do oszacowania mocy wymaganej na wale/silniku. Obejmuje straty hydrauliczne i mechaniczne.

Zapas doboru silnika

Orientacyjny zapas na rozruch, nagrzewanie, spadki sprawności i pracę w trudniejszych warunkach.

Cykle pracy na godzinę

Opcjonalnie: pomaga oszacować ilość oleju przetłaczaną przez pompę w zadanym czasie pracy.

Jednostki wyników

Przepływ

Moc

Moment

Pojemność geometryczna

Najważniejsze wyniki

Rzeczywisty przepływ pompy -

Wymagana pojemność pompy -

Moc hydrauliczna -

Moc na wale po sprawności -

Sugerowana moc silnika z zapasem -

Moment obrotowy na wale -

Tabela wyników

Parametr	Wynik	Uwagi
Przepływ nominalny	-	Dane wejściowe przed uwzględnieniem ηv.
Przepływ rzeczywisty	-	Q rzeczywiste = Q nominalne × ηv.
Pojemność geometryczna	-	Wymagana chłonność pompy przy zadanej prędkości.
Moc hydrauliczna	-	Moc przekazywana do medium: p × Q.
Moc na wale	-	Moc wymagana po uwzględnieniu sprawności układu.
Sugerowana moc silnika	-	Moc na wale × współczynnik zapasu.
Moment obrotowy	-	Orientacyjny moment wymagany na wale pompy.
Straty mocy	-	Różnica między mocą na wale a mocą hydrauliczną. Zamienia się głównie w ciepło.
Objętość oleju na godzinę	-	Szacunkowy przepływ przez pompę w czasie 1 h pracy ciągłej.

Wyniki są orientacyjne i służą do wstępnego doboru. Przy projekcie układu sprawdź również charakterystykę pompy, dopuszczalne obroty, lepkość oleju, temperaturę, zawór przelewowy, filtrację, kawitację oraz warunki rozruchu.