Oblicz orientacyjny moment potrzebny do podnoszenia masy na śrubie trapezowej, metrycznej lub pociągowej.
Kalkulator pomaga dobrać silnik, przekładnię i sprawdzić warunek samohamowności układu.
Dane wejściowe
wyniki liczone automatycznie
Możesz podać masę w kg albo bezpośrednio siłę osiową w N.
Najlepiej podać średnicę średnią gwintu. Jeżeli jej nie znasz, można wstępnie przyjąć średnicę nominalną, ale wynik będzie mniej dokładny.
Dla gwintu jednozwojnego posuw na obrót jest równy skokowi. Dla wielozwojnego wpisz rzeczywisty posuw na obrót.
Orientacyjnie: śruba sucha 0,15-0,25, smarowana 0,08-0,15. Wartość zależy od materiałów, smarowania i stanu powierzchni.
Materiał śruby
Materiał nakrętki
Stal
Brąz
Mosiądz
Żeliwo
Stal, sucha
Stal, olej maszynowy
Brąz
-
Kliknij zakres w tabeli, aby wstawić do kalkulatora wartość średnią współczynnika tarcia μ.
Parametry projektowe
Opcjonalnie. Możesz dodać stały moment w Nm albo procent od momentu na gwincie.
Zapas na rozruch, tarcie rzeczywiste, zużycie, niewspółosiowość i uproszczenia obliczeń.
Pole pomocnicze do obliczenia prędkości podnoszenia i mocy mechanicznej.
Wyniki są orientacyjne. Dla rzeczywistego projektu należy sprawdzić wyboczenie śruby, nośność nakrętki,
sprawność, łożyskowanie, hamulec, obciążenia boczne, prędkość krytyczną oraz warunki bezpieczeństwa przy opadaniu.
Najważniejsze wyniki
OK
Moment podnoszenia na gwincie-
Moment z dodatkami-
Moment z zapasem-
Siła osiowa-
Prędkość podnoszenia-
Moc mechaniczna-
Wyniki szczegółowe
Parametr
Wartość
Komentarz
Siła osiowa
-
Siła od masy lub wartość podana bezpośrednio.
Moment na gwincie
-
Moment potrzebny do podnoszenia, bez dodatków.
Dodatkowy moment
-
Łożyska, uszczelnienia, prowadnice lub dodatkowy opór.
Moment całkowity
-
Moment przed zastosowaniem zapasu.
Moment z zapasem
-
Pomocny do doboru silnika i przekładni.
Moc mechaniczna
-
Moc przy zadanej prędkości obrotowej.
Dane pomocnicze
Parametr
Wartość
Komentarz
Średnica średnia dm
-
Średnica użyta w obliczeniach.
Posuw na obrót P
-
Przemieszczenie nakrętki przy jednym obrocie śruby.
Prędkość podnoszenia i mocv = P · n, Pm = M · 2π · n / 60
Uwaga: wzór jest modelem uproszczonym. W przypadku śrub trapezowych rzeczywista sprawność zależy także od kąta zarysu gwintu,
jakości wykonania, smarowania i łożyskowania. Dla układów podnoszenia pionowego warto przewidzieć hamulec lub mechanizm zabezpieczający.
Oblicz prędkość liniową taśmy na podstawie prędkości silnika, przełożenia i średnicy bębna napędowego.
Kalkulator pomaga dobrać przełożenie, obroty bębna oraz sprawdzić, czy uzyskana prędkość transportu jest odpowiednia dla detalu.
Dane wejściowe
wyniki liczone automatycznie
Prędkość znamionowa silnika lub prędkość wyjściowa serwonapędu.
Dla przekładni 1:20 wpisz 20. Obroty bębna = obroty silnika / przełożenie.
Średnica skuteczna, po której porusza się taśma. Dla grubych taśm warto uwzględnić średnicę efektywną.
Parametry pomocnicze
Opcjonalnie. Dla napędu pozytywnego zwykle 0%, dla taśmy na bębnie może występować niewielki poślizg.
Pole pomocnicze do porównania wyniku z założoną prędkością procesu.
Opcjonalnie. Pozwala oszacować liczbę detali transportowanych na minutę.
Wyniki są orientacyjne. W praktyce trzeba uwzględnić średnicę efektywną bębna, poślizg,
typ taśmy, regulację falownikiem, bezwładność i warunki rozruchu.
Najważniejsze wyniki
OK
Prędkość liniowa taśmy-
Prędkość liniowa-
Obroty bębna napędowego-
Wymagane przełożenie dla celu-
Różnica względem celu-
Szacowana wydajność detali-
Wyniki szczegółowe
Parametr
Wartość
Komentarz
Obroty bębna
-
Obroty po przekładni.
Obwód bębna
-
π · D.
Prędkość bez poślizgu
-
Teoretyczna prędkość liniowa.
Prędkość po poślizgu
-
Wynik po uwzględnieniu straty prędkości.
Prędkość w m/min
-
Wygodne przy procesach technologicznych.
Prędkość w m/s
-
Wygodne przy obliczeniach mocy przenośnika.
Dane pomocnicze
Parametr
Wartość
Komentarz
Średnica efektywna
-
Średnica użyta do obliczeń.
Przełożenie
-
Wpisane jako 1 : i.
Wymagane przełożenie
-
Przełożenie potrzebne do uzyskania prędkości docelowej.
Różnica względem celu
-
Dodatnia wartość oznacza prędkość większą od celu.
Czas przebycia 1 m
-
Pomocne przy czasach taktu i buforowaniu.
Wydajność detali
-
Przy założonym rozstawie detali na taśmie.
Wzory użyte w kalkulatorze
napęd bębna przenośnika
Obroty bębna po przekładnin_bębna = n_silnika / i
Prędkość liniowa bez poślizguv = π · D · n_bębna
Prędkość po uwzględnieniu poślizguv_rzecz. = v · (1 - poślizg / 100)
Wymagane przełożenie dla prędkości doceloweji = π · D · n_silnika / v_docelowa
Uwaga na jednostki: jeżeli średnica D jest w metrach, a obroty są w obr/min,
wynik prędkości wychodzi w m/min. Do przeliczenia na m/s należy podzielić wynik przez 60.
Praktyczny poradnik dla konstruktorów: jak dobrać pasowanie otworu i wałka,
kiedy stosować pasowanie luźne, przejściowe lub ciasne oraz jak interpretować oznaczenia
typu H7/g6, H7/h6, H7/k6, H7/m6 i H7/p6.
Strona została ułożona tak, żeby najpierw szybko pomóc w wyborze pasowania,
a dopiero później wyjaśnić szczegóły techniczne.
Jak szybko dobrać pasowanie?
W praktyce konstrukcyjnej dobór pasowania powinien wynikać z funkcji połączenia:
czy element ma się przesuwać, dać łatwo demontować, dokładnie ustalać, czy przenosić moment bez poślizgu.
1
Element ma się swobodnie przesuwać lub obracać Rozważ pasowanie luźne, np. H7/g6 albo H7/h6.
2
Element ma być dokładnie ustalony, ale możliwy do montażu Rozważ pasowanie przejściowe, np. H7/k6 albo H7/m6.
3
Element ma być osadzony na stałe i przenosić moment Rozważ pasowanie ciasne, np. H7/p6, H7/r6 albo H7/s6.
4
Dobierasz pasowanie pod łożysko Uwzględnij, który pierścień jest obciążony obwodowo, jaki jest rodzaj obciążenia i czy wymagany jest łatwy demontaż.
Rodzaje pasowań
Pasowanie określa relację wymiarową między elementem zewnętrznym, najczęściej wałkiem,
a elementem wewnętrznym, najczęściej otworem.
Pasowanie luźne
Luz w połączeniu
Wałek jest mniejszy od otworu. Połączenie umożliwia obrót, przesuw lub łatwy montaż.
Typowe przykłady: H7/g6, H7/h6.
Pasowanie przejściowe
Luz albo lekki wcisk
W zależności od rzeczywistych wymiarów może pojawić się niewielki luz albo niewielki wcisk.
Typowe przykłady: H7/j6, H7/k6, H7/m6.
Pasowanie ciasne
Wcisk w połączeniu
Wałek jest większy od otworu. Połączenie zwykle wymaga montażu prasą, podgrzania oprawy
lub schłodzenia wałka. Typowe przykłady: H7/p6, H7/r6, H7/s6.
System stałego otworu i stałego wałka
Najczęściej stosowane
Pasowanie na zasadzie stałego otworu
W systemie stałego otworu bazą jest otwór, najczęściej oznaczony literą H.
Zmienia się położenie pola tolerancji wałka, np. g6, h6, k6, m6, p6.
Ten system jest popularny, ponieważ łatwiej normalizować narzędzia do obróbki otworów.
Rzadziej stosowane
Pasowanie na zasadzie stałego wałka
W systemie stałego wałka bazą jest wałek, najczęściej oznaczony literą h.
Zmienia się położenie pola tolerancji otworu. Stosuje się to np. wtedy,
gdy wał jest elementem gotowym, handlowym albo trudnym do zmiany.
Tabela typowych pasowań i zastosowań
Poniższa tabela jest uproszczoną pomocą projektową. Ostateczny dobór pasowania powinien uwzględniać
obciążenie, materiał, temperaturę pracy, długość osadzenia, sposób montażu i wymagania demontażu.
Pasowanie
Typ
Charakter połączenia
Przykładowe zastosowanie
H7/g6
luźne
Wyraźny luz, łatwy ruch względny.
Prowadzenia, elementy przesuwne, połączenia wymagające swobodnego ruchu.
H7/h6
luźne / bliskie
Mały luz lub spasowanie bliskie zeru.
Centrowanie elementów, części często demontowane, lekkie koła i tuleje.
H7/j6
przejściowe
Mały luz albo bardzo lekki wcisk.
Elementy ustalające, piasty, tuleje wymagające dokładnego pozycjonowania.
H7/k6
przejściowe
Często lekki wcisk, możliwy montaż bez dużej siły.
Koła pasowe, koła zębate, sprzęgła, elementy dokładnie ustalane na wale.
H7/m6
przejściowe / ciasne
Najczęściej wcisk lekki lub średni.
Piasty, tuleje i elementy przenoszące niewielki lub średni moment.
H7/n6
ciasne
Wcisk wyraźny, montaż z użyciem siły.
Osadzenia trwałe, elementy przenoszące większe obciążenia.
H7/p6
ciasne
Połączenie wciskane, zwykle niedemontowalne lub trudne w demontażu.
Koła, tuleje, pierścienie i elementy wymagające trwałego osadzenia.
Konfigurator doboru pasowania
Wybierz typ elementu, charakter pracy i wymagania montażowe. Konfigurator zwróci orientacyjne
propozycje pasowań, które warto dalej sprawdzić w tabelach tolerancji ISO.
Rekomendacja
Wybierz parametry, aby dobrać orientacyjne pasowanie.
Proponowane pasowania-
Typ-
Uwagi-
To jest dobór orientacyjny. Dla dokumentacji wykonawczej sprawdź konkretne odchyłki wymiarowe
dla średnicy nominalnej oraz warunki montażu i pracy.
Dobór pasowań pod łożyska
Przy łożyskach nie wystarczy dobrać „ciasno” lub „luźno”. Kluczowe jest to, który pierścień
łożyska jest obciążony obwodowo i czy obciążenie względem pierścienia zmienia swoje położenie.
Warunek pracy
Wał
Oprawa
Uwagi projektowe
Pierścień wewnętrzny obraca się względem obciążenia
często pasowanie ciaśniejsze
często pasowanie luźniejsze
Typowy przypadek wału obrotowego z obciążeniem stałym względem oprawy.
Pierścień zewnętrzny obraca się względem obciążenia
często pasowanie luźniejsze
często pasowanie ciaśniejsze
Ważne w rolkach, bębnach i specjalnych układach obrotowych.
Obciążenia udarowe lub zmienne
pasowanie ciaśniejsze
zależnie od konstrukcji
Trzeba sprawdzić luz wewnętrzny łożyska po montażu.
Wymagany łatwy demontaż
nie zawsze można zastosować luz
często oprawa rozbieralna
Nie warto ułatwiać demontażu kosztem ryzyka obrotu pierścienia w gnieździe.
Najczęstsze błędy przy doborze pasowań
Zbyt ciasne pasowanie dla części demontowanej
Jeżeli element ma być często rozbierany, zbyt duży wcisk wydłuży serwis,
zwiększy ryzyko uszkodzenia powierzchni i może wymagać specjalnych narzędzi.
Brak sprawdzenia rzeczywistych odchyłek
Oznaczenie H7/k6 nie mówi wszystkiego bez średnicy nominalnej.
Zakres luzu lub wcisku zależy od wymiaru nominalnego.
Ignorowanie temperatury pracy
Różne materiały rozszerzają się inaczej. Przy dużych różnicach temperatur pasowanie
może zmienić charakter z luźnego na ciasne albo odwrotnie.
Dobór pasowania bez analizy montażu
Połączenie ciasne może wymagać prasy, podgrzania oprawy, schłodzenia wałka
albo specjalnego przyrządu montażowego.
FAQ - najczęstsze pytania
Co oznacza pasowanie H7/g6?
H7 oznacza pole tolerancji otworu, a g6 pole tolerancji wałka.
W praktyce H7/g6 jest zwykle pasowaniem luźnym, stosowanym tam, gdzie potrzebny jest ruch lub łatwy montaż.
Czy H7/h6 jest pasowaniem luźnym?
Najczęściej jest to pasowanie bardzo bliskie, z małym luzem lub luzem bliskim zeru.
Nadaje się do dokładnego centrowania i elementów, które mają być montowane bez dużej siły.
Kiedy stosować H7/k6?
H7/k6 stosuje się zwykle wtedy, gdy element ma być dokładnie ustalony na wale,
ale niekoniecznie trwale wciskany. To częsty wybór dla kół, sprzęgieł, tulei i piast.
Kiedy potrzebne jest pasowanie ciasne?
Pasowanie ciasne stosuje się wtedy, gdy element ma być osadzony trwale,
przenosić moment albo nie może przesuwać się względem wału lub otworu.
Czy pasowanie można dobrać bez tabel tolerancji?
Orientacyjnie tak, ale do dokumentacji wykonawczej należy sprawdzić konkretne odchyłki wymiarowe
dla danego wymiaru nominalnego i klasy tolerancji.
Potrzebujesz dobrać pasowania w projekcie maszyny?
Pomagamy w projektowaniu mechanizmów, dokumentacji wykonawczej, doborze tolerancji,
pasowań, łożyskowania oraz przygotowaniu rysunków produkcyjnych.